Vaccinatie

tel: +31622220696

Marco Landman

Vet Your Service 

Vaccinaties

 

Momenteel bestaat er de mogelijkheid om tegen de volgende aandoeningen te vaccineren: Influenza, Tetanus, Equine Herpes Virus (rhinopneumonie), huidschimmel, West Nile Virus en droes.
Vaccineren betekend dat het naturlijke afweermechanisme van een dier wordt geprikkeld om bescherming te bieden tegen de betreffende aandoening. Dit betreft meestal een virus.
Daarbij moet het lichaam in korte tijd meerdere malen hetzelfde vaccin toegediend krijgen om een zo lang en zo hoog mogelijke afweer te bewerkstelligen. Deze eerste vaccinatiecyclus heet ook wel de basisvaccinatie.

 

Vaccinatie Influenza

 

Dit is bij paarden veruit de meest gebruikelijke vaccinatie. Het zorgt voor bescherming tegen het griepvirus. Influenza is een aandoening die niet veel meer gezien wordt en anders vaak in een afgezwakte mate. Dit mede doordat er veel tegen gevaccineerd wordt. Bij een goede Influenzabesmetting kan een paard zeer ziek worden met hoge koorts en duidelijke problemen aan de luchtwegen. Hieruit kan een bacteriele besmetting ontstaan van de voorste luchtwegen of de longen. Dit kan blijvende beschadiging van deze essentiele lichaamsdelen geven en incidenteel leiden tot sterfte.
Voor paarden die deel gaan nemen aan officiele wedstrijden is een juist gehanteerd entschema verplicht. Ook rijvereningen kunnen dit verplicht stellen bij bijvoorbeeld deelname aan groepslessen of onderlinge wedstrijden.
De basisvaccinatie bij Influenza bestaat uit de eerste vaccinatie, gevolgd door een tweede ongeveer 4 weken later (tussen 21-90 dagen) en een derde een half jaar (tot 7 maanden) na de tweede. Na deze derde volstaat in de meeste gevallen een jaarlijkse hervaccinatie.
In enkele gevallen is deze frequentie hoger. Dit is vooral bekend bij deelname aan nationale of internationale evenementen onder auspicien van de FEI (zie www.horsesport.org). Dan mag bij aanwezigheid van een paard op het evenement de laatste Influenzavaccinatie niet langer geleden zijn toegediend dan 6 maanden (+3 weken) geleden.
Veulens kunnen vanaf een leeftijd van 5-6 maanden gevaccineerd worden.

 

Vaccinatie Tetanus

 

Tetanus is een nog weinig voorkomende aandoening die gekenmerkt wordt door verkramping van de spieren. Het komt bij vele diersoorten voor waaronder ook de mens. Het wordt veroorzaakt doordat een gifstof (toxine) in het lichaam komt die geproduceerd wordt door een bacterie (Clostridium Tetani) die ook in het lichaam zit. Deze bacterie komt algemeen voor in bijvoorbeeld de bodem, maar kan het lichaam binnendringen via een verwonding. Het kleinste niet opgemerkte wondje kan al aanleiding geven tot tetanus, maar bijvoorbeeld ook een castratiewond.
De eerste verschijnselen zijn het niet of slecht kunnen openenen van de mond (kaakklem) en wijd geopende pupillen van de ogen. Duidelijker wordt het als het paard duidelijk lichtschuw wordt en over zijn hele lichaam verkrampt is. Door uiteindelijk een ernstige verkramping van de ademhalingsspieren is deze aandoening veelal niet met het leven verenigbaar.
De vaccinatie tegen Tetanus wordt veelal gecombineerd gegeven met die tegen Influenza, maar is ook los te geven. De opgebouwde weerstand bestaat eruit dat het toxine wordt weggevangen voordat het zijn werking kan uitoefenen op de zenuwen die de spieren aansturen.
De basisvaccinatie bestaat uit een eerste vaccinatie gevolgd door een tweede ongeveer 4 weken later. Daarna volstaat een herhaling om het jaar. Bij mensen is dit om de vijf jaar en de moderne opvatting is dan ook om een paard niet te frequent te prikkelen tegen een aandoening waar makkelijk een goede bescherming tegen wordt opgebouwd.

 

Vaccinatie Equine Herpes Virus

 

Het Equine Herpus Virus (EHV), ook wel bekend als Rhinopneumonie is een vervelende aandoening. Het kan een veelheid aan symptomen geven, laat zich moeilijk beheersen door vaccinatie en blijft veelal levenslang in het lichaam aanwezig. Dit laatste is vergelijkbaar met de koortslip bij de mens, die ook op bepaalde momenten weer kan gaan opspelen.
De symptomen omvatten onder andere een lichte voorste luchtweginfectie (verkoudheid), gezwollen benen en de meer gevreesde abortus en verlamming. Het in de media komen van de door EHV veroorzaakte verlammingen is een jaarlijks terugkerend, maar steeds groter wordend evenement, zonder dat de aandoening duidelijk meer voorkomt dan voorheen. Voor mens en dier is een verlamd paard echter een zeer nare situatie en vaak blijft het niet bij één geval op een stal. Doordat een deel van de verlamde paarden nooit meer helemaal goed komen en ook een deel uit hun lijden verlost moet worden heeft deze aandoening een grote impact op een stal. Het is wel een aandoening die op een kleine stal zelden voorkomt.
De vaccinatie tegen EHV geeft een duidelijk minder goede en langdurige bescherming dan eerder genoemde vaccins. Het grootste voordeel wat men kan verwachten bij vaccinatie is dat een eventuele infectie minder 'door een stal heengaat'. Er raken dus minder paarden geinfecteerd, minder ziek en minder verlamd. Voorwaarde is dan wel dat alle paarden meedoen in het vaccinatieschema.
De basisvaccinatie bestaat wederom uit de eerste en de tweede vaccinatie met ongeveer 4 weken tussentijd. Daarna dient de vaccinatie elk half jaar herhaald te worden.
Een alternatieve reden om te vaccineren is de preventie tegen abortus bij drachtige merries. De volwassen drachtige merrie kan makkelijk een infectie oppikken van een wat snotterend (jong) paard. Veelal zonder er zelf ziek van te raken kan zo'n merrie dan weken later aborteren. Naast vaccineren is het dus ook altijd aan te raden om drachtige merries niet in de buurd te laten komen van opfokpaarden.
De vaccinatie tegen abortus bestaat uit 3 vaccinaties, nl één bij 5 maanden dracht, de volgende bij 7 maanden dracht en de laatste bij 9 maanden dracht.

 

Vaccinatie schimmel

 

Schimmel is een vrij veel voorkomende huidinfectie bij paarden die ook zeer besmettelijk is. Het wordt met name overgebracht door direct of indirect (zadeldekje, singel) contact. De infectie kan behandeld worden met bijvoorbeeld het wassen met een schimmel dodende oplossing, maar vaak geeft de vaccinatie een sneller en beter resultaat. Daarmee is het een van de zeer weinige vaccins die gebruikt kan worden om te genezen in plaats van om te beschermen, alhoewel de schimmelvaccinatie ook zeer goed preventief kan worden gebruikt.
De basisvaccinatie is een eerste en een tweede vaccinatie met 2 weken tussentijd. Indien gewenst kan deze halfjaarlijks herhaald worden.

 

Vaccinatie West Nile Virus

 

West Nile Virus is een aandoening die in Nederland (nog) niet voorkomt. Het is echter wel een zogenaamde 'Emerging Disease', wat betekent dat er een reele kans is dat deze ziekte op enig moment ook hier kan gaan voorkomen. Dit komt doordat het virus voorkomt bij meerdere diersoorten inclusief vogels en mensen. De vector, iets wat de ziekte kan overbrengen, is een mug. Dit betekent dat een trekvogel de ziekte kan meenemen uit de Nijldelta, in Nederland gestoken kan worden door de mug, die daardoor de infectie kan overbrengen op een ander dier zoals een vogel, een paard of een mens.
Eind jaren 90 is dit virus in Amerika terecht gekomen, waar het daarvoor niet voorkwam. In enkele jaren heeft het virus zich vanaf New York over heel Amrika kunnen verspreiden waarbij het vele slachtoffers heeft gemaakt. Zowel vogels als paarden, maar ook mensen zijn hier ziek van geweest of zelfs aan overleden. Omdat het West Nile Virus zich daar zo snel heeft kunnen verspreiden en we hier alle voorwaarden hebben voor het virus om hier te kunnen komen en gedijen is er de mogelijkheid om er preventief tegen te vaccineren.
Bij infectie kan een veelheid aan niet specifieke symptomen optreden. Dit varieerd van een beetje sloom zijn met verminderde eetlust tot aan duidelijke neurologische verschijnselen zoals spiertrillingen en ataxie/verlamming. 
Een geinfecteerd paard is niet besmettelijk voor andere dieren. De vogel is het dier dat via de mug besmettelijk is. Voor vaccineren betekent dit dat het gevaccineerde paard goed beschermd zal zijn als hij door een besmette mug gestoken wordt, maar het niet gevaccineerde paard ernaast zal niet beschermd zijn. Het is dus niet noodzakelijk om een hele stal te vaccineren als iemand zijn individuele paard wil beschermen.
Zoals gezegd komt de ziekte niet voor in Nederland, maar lijkt het elk najaar dichterbij te komen vanuit Zuid-Europa. Italië en Spanje hebben elk jaar wel enkele gevallen gemeld, maar ook in Oostenrijk zijn meldingen geweest.

 

Droes

 

Droes is een zeer besmettelijke aandoening die we vooral bij jonge paarden zien. Veelal is het een ziekte die eenmalig wordt doorgemaakt, maar er zijn toch zeker paarden bekend die het twee keer hebben doorgemaakt. De symptomen zijn zwellende lymfeknopen met daarin abcessen waarbij het paard erg ziek kan zijn met hoge koorts en slechte eetlust. De abcessen zijn bijna altijd aan het hoofd of de nek, maar ook lymfeknopen elders in het lichaam kunnen aangedaan raken. Vooral die in de borst en buikholte zijn berucht. In zo'n geval wordt het verslagen droes genoemd, maar omdat de gezwollen lymfeknopen dan niet zichtbaar zijn is de diagnose niet altijd even makkelijk. De abcessen zullen uiteindelijk doorbreken. Aan het hoofd is dit veelal door de huid of naar de keelholte. Deze laatste geeft dan vaak purulente neusuitvloeiing. Bij verslagen droes breekt het echter door naar de borst of buikholte wat een ernstig ziek paard zal geven.
Droes is een ziekte veroorzaakt door een bacterie (Streptococcus Equi) en ook hier is een vaccinatie voor beschikbaar. Veelal wordt deze gebruikt in de opfok omdat een beginnende infectie in een kudde erg bevattelijke paarden tot een grote hoeveelheid ernstig zieke patienten kan leiden. Sterfte is daarbij zeker niet uit te sluiten.
Het vaccin dient toegedient te worden aan de binnenzijde van de bovenlip en moet voor de basisvaccinatie na vier weken herhaald te worden. Daarna is elk kwartaal hervaccinatie nodig om de weerstand op peil te houden.